Bại liệt là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi-rút bại liệt gây ra, có khả năng lây lan nhanh và để lại những di chứng nặng nề như teo cơ, liệt vận động, thậm chí tử vong. Mặc dù Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt từ nhiều năm nay, nguy cơ bệnh quay trở lại vẫn luôn hiện hữu nếu tỷ lệ tiêm chủng không được duy trì ở mức cao. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức và chủ động phòng bệnh là trách nhiệm của mỗi gia đình và toàn xã hội.
Vi-rút bại liệt chủ yếu lây truyền qua đường tiêu hóa, thông qua thực phẩm, nước uống hoặc bàn tay bị nhiễm bẩn. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, đặc biệt là những trẻ chưa được tiêm chủng đầy đủ. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi-rút có thể tấn công hệ thần kinh, gây liệt mềm cấp tính ở tay, chân hoặc các cơ hô hấp. Điều đáng lo ngại là nhiều trường hợp nhiễm bệnh không có triệu chứng rõ ràng nhưng vẫn có khả năng lây truyền cho người khác.
Các dấu hiệu ban đầu của bệnh bại liệt thường giống với nhiều bệnh nhiễm vi-rút khác như sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau họng, buồn nôn hoặc tiêu chảy. Khi bệnh tiến triển nặng, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng đau cơ, cứng cổ, yếu cơ và liệt chi. Một khi đã xảy ra liệt, khả năng phục hồi hoàn toàn là rất khó khăn, gây ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Để phòng bệnh bại liệt hiệu quả, biện pháp quan trọng nhất là cho trẻ tiêm vắc xin đầy đủ và đúng lịch theo Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Vắc xin bại liệt đã được chứng minh an toàn, hiệu quả và là “lá chắn” giúp bảo vệ trẻ trước nguy cơ mắc bệnh. Cha mẹ cần chủ động theo dõi lịch tiêm chủng, đưa trẻ đi tiêm đầy đủ các mũi theo hướng dẫn của cơ quan y tế.
Bên cạnh việc tiêm vắc xin, mỗi người dân cần thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường như:
– Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
– Sử dụng nguồn nước sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm.
– Thực hiện ăn chín, uống sôi.
– Giữ gìn vệ sinh nhà ở, trường học và khu vực sinh hoạt cộng đồng.
– Thu gom, xử lý rác thải và chất thải đúng quy định.
Khi phát hiện trẻ có các dấu hiệu bất thường như sốt kèm yếu cơ, đi lại khó khăn hoặc liệt tay chân đột ngột, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Bệnh bại liệt hoàn toàn có thể phòng ngừa được bằng vắc xin và các biện pháp vệ sinh đơn giản hằng ngày. Mỗi gia đình hãy chủ động bảo vệ sức khỏe cho con em mình bằng cách đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ, chung tay duy trì thành quả thanh toán bệnh bại liệt, góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, an toàn và phát triển bền vững./.
Nguyễn Văn Tùng
TTYT U Minh Thượng
