Bệnh sởi là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus thuộc họ Paramyxovirus gây ra và rất dễ lây lan trong cộng đồng, đặc biệt là ở trẻ em. Bệnh sởi, còn gọi là Measles, lây chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần với người khỏe mạnh. Bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nặng nề, thậm chí tử vong.
Bệnh sởi là gì ?
– Bệnh do virus sởi gây ra, lây lan nhanh qua đường hô hấp.
– Thường bùng phát mạnh vào mùa Đông – Xuân, dễ trở thành dịch.
– Trẻ em, người suy giảm miễn dịch có nguy cơ cao gặp biến chứng nặng như viêm phổi, viêm não, thậm chí tử vong.
Triệu chứng điển hình
Giai đoạn khởi phát trong 2 – 4 ngày (giai đoạn viêm long): Trong giai đoạn này người bệnh sốt cao, viêm long đường hô hấp trên (ho, chảy mũi) và viêm kết mạc.
Giai đoạn toàn phát: Kéo dài 2 – 5 ngày. Thường sau khi sốt cao 3 – 4 ngày người bệnh bắt đầu phát ban dạng dát sẩn, khi căng da thì ban biến mất, xuất hiện từ sau tai, sau gáy, trán, mặt, cổ dần lan đến thân mình và tứ chi, cả ở lòng bàn tay và gan bàn chân. Ban có thể hợp lại đặc biệt là ở vùng mặt và thân mình. Khi ban mọc hết toàn thân thì thân nhiệt giảm dần.
Biến chứng: có thể kể tên một vài biến chứng do sởi gây ra như sau:
Viêm phổi là nguyên nhân tử vong phổ biến nhất ở bệnh nhân Sởi. Viêm phổi có thể xảy ra do: Viêm phổi tế bào khổng lồ do vi rút Sởi gây trực tiếp, hoặc do nhiễm trùng bội nhiễm do vi khuẩn.
Biến chứng tai – mũi – họng: Viêm tai giữa cấp là biến chứng phổ biến nhất của bệnh Sởi, Viêm xoang và viêm xương chũm cũng có thể xảy ra, có thể có áp xe sau họng liên quan đến Sởi.
Biến chứng tiêu hóa: Tiêu chảy và nôn trớ thường gặp trong giai đoạn cấp tính. Mất nước có thể xảy ra do giảm lượng thức ăn đưa vào liên quan đến viêm miệng, tiêu chảy, hoặc cả hai, đặc biệt ở trẻ nhỏ, viêm ruột thừa hoặc đau bụng có thể xảy ra do tắc nghẽn lòng ruột thừa liên quan đến tăng sản mô lympho.
Biến chứng thần kinh: Co giật do sốt: xảy ra ở < 3% trẻ mắc Sởi, Viêm não do Sởi
Khởi phát bệnh lao
Nhiễm Sởi có thể ức chế đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào, làm giảm phản ứng tuberculin khi xét nghiệm Mantoux. Ở những bệnh nhân đang nhiễm lao tiềm ẩn nhiễm Sởi có thể tăng nguy cơ kích hoạt bệnh lao phổi.
Dự phòng lây nhiễm
– Mang khẩu trang và vệ sinh tay khi tiếp xúc với người bệnh.
– Vệ sinh môi trường: Giữ thông thoáng môi trường nơi làm việc, học tập, sinh hoạt; Vệ sinh thường xuyên các bề mặt nơi ở, sinh hoạt, làm việc, học tập. Khi có người bệnh Sởi xuất hiện, sử dụng hoá chất khử khuẩn có nồng độ clo hoạt tính 0,05% để vệ sinh các bề mặt.
– Tăng cường vệ sinh thân thể, mũi họng, giữ ấm, nâng cao thể trạng để tăng cường sức đề kháng, đặc biệt trong mùa dịch Sởi.
– Phòng bệnh chủ động bằng vắc xin: Chủ động tiêm ngừa sởi là phương pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Tại Việt Nam, hiện có 3 loại vắc xin phòng sởi trong chương trình tiêm chủng Mở rộng và dịch vụ bao gồm: Mũi sởi đơn, mũi vắc xin phối hợp sởi-rubella và sởi-quai bị-rubella. Trẻ nhỏ từ 9 tháng tuổi trở lên cần tiêm đúng lịch, đủ mũi vắc xin sởi.
Bệnh sởi tuy nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh được nếu mỗi người nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe và thực hiện tiêm phòng đầy đủ. Việc phòng bệnh không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn góp phần giữ gìn sức khỏe cho cả cộng đồng./.
Thu Thủy
Khoa TT.GDSK – TT.KSBT An Giang
