Bệnh lao là bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng do vi khuẩn lao gây ra. Bệnh lao có thể có thể gây tổn thương ở nhiều bộ phận của cơ thể, nhưng phổ biến nhât là lao phổi, chiếm tỉ lệ 80-85%, là nguồn lây nhiễm chính cho những người xung quanh. Bệnh lao lây truyền qua đường không khí khi người mắc lao phổi ho, hắt hơi, khạc nhổ hoặc nói chuyện, vi khuẩn lao sẽ phát tán ra môi trường bên ngoài. Tuy nhiên, bệnh lao không lây qua di truyền, qua hành động bắt tay hoặc việc sử dụng chung đồ dùng cá nhân.
* Các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh lao phổi bao gồm: ho kéo dài trên 2 tuần, ho khạc đờm, có thể lẫn máu; sốt nhẹ về chiều; đổ mồ hôi về đêm; sụt cân, mệt mỏi, chán ăn, đau ngực, khó thở…
* Những người có nguy cơ cao bị bệnh lao là:
- Người tiếp xúc gần, thường xuyên với bệnh nhân lao phổi như người sống chung trong gia đinh, bạn bè, đồng nghiệp và hàng xóm.
- Người mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen, suy thận mạn, bụi phổi.
- Người suy giảm miễn dịch hoặc sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch kéo dài như ung thư, người nhiễm HIV, điều trị corrticoid, …
- Người cao tuổi, nghiện rượu, hút thuốc lá, thuốc lào, người đã có tiền sử điều trị lao.
Khi có các triệu chứng nghi ngờ hoặc thuộc nhóm nguy cơ mắc bệnh lao, người dân cần đến cơ sở y tế gần nhất như Trạm Y tế xã/phường hoặc Trung tâm Y tế để được khám, chỉ định làm các xét nghiệm cần thiết sàng lọc và chẩn đoán bệnh lao như chụp X-quang phổi, xét nghiệm đờm… Việc phát hiện sớm không chỉ giúp điều trị hiệu quả cho bản thân mà còn ngăn ngừa lây nhiễm cho gia đình và cộng đồng.
Hiện nay, Chương trình phòng chống lao quốc gia được triển khai nhiều hoạt động thiết thực như: tăng cường truyền thông giáo dục sức khỏe; tổ chức khám sàng lọc, phát hiện chủ động trong cộng đồng; quản lý, điều trị bệnh nhân lao theo đúng phác đồ; theo dõi chặt chẽ việc dùng thuốc nhằm hạn chế tình trạng lao kháng thuốc. Đặc biệt, người bệnh lao được cấp thuốc điều trị miễn phí theo qui định, góp phần giảm gánh nặng chi phí và nâng cao hiệu quả điều trị.
Các biện pháp phòng, chống bệnh lao:
– Giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ.
– Che miệng khi ho, hắt hơi; đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc khi có triệu chứng nghi ngờ.
– Tiêm vắc xin BCG phòng lao cho trẻ sơ sinh theo chương trình tiêm chủng mở rộng.
– Ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, nâng cao thể trạng và sức đề kháng.
Khi được chẩn đoán mắc lao:
– Cần tuân thủ điều trị đủ thời gian, không tự ý bỏ thuốc dù triệu chứng đã thuyên giảm.
– Thông báo ngay cho cán bộ y tế khi thấy có những biểu hiện bất thường như buồn nôn, nôn, ù tai, chóng mạt, vàng da, chán ăn, …
– Tái khám đúng hẹn và làm đủ các xét nghiệm trong quá trình điều trị.
– Thông báo cho cán bộ y tế kế hoạch di chuyển hoặc thay đổi nơi ở để có định hướng tiếp tục điều trị phù hợp.
– Thực hiện các biện pháp phòng lây bệnh cho những người xung quanh.
– Tập luyện, sinh hoạt điều độ, ăn uống đủ chất để nâng sức chống đỡ với bệnh.
– Không hút thuốc lá, không uống rượu bia.
Cộng đồng đóng vai trò hết sức quan trọng trong công tác phòng chống lao. Sự quan tâm chia sẻ và không kỳ thị đối với người mắc lao sẽ giúp họ yên tâm điều trị, tuân thủ phác đồ và sớm hòa nhập cuộc sống. Lao không phải là “án tử’’ và người mắc lao không đáng bị xa lánh. Thay vào đó, họ cần được động viên, hỗ trợ để vượt qua bệnh tật.
Chung tay phòng chống lao không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà là nghĩa vụ của toàn xã hội. Vì một cộng đồng khỏe mạnh, không còn nỗi lo bệnh lao, hãy hành động ngay hôm nay bằng những việc làm thiết thực và cụ thể.
Phát hiện sớm- Điều trị đúng- Tuân thủ đủ- Chung tay đẩy lùi bệnh lao !
Võ Thị Trúc Ly
TYT xã Mỹ Hòa Hưng
