“Đoàn kết” là một truyền thống tốt đẹp từ ngàn xưa đến nay của dân tộc ta. Trong quá trình dựng nước và giữ nước, nhân dân ta thực hiện tốt bài học đoàn kết nên luôn giành được những thắng lợi vẻ vang, đã giúp nhân dân ta giữ vững được nền độc lập, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ. Tinh thần đoàn kết được ông cha ta lưu truyền lại qua lời dạy của câu ca dao “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”. Và Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã đúc kết điều đó thành chân lý có giá trị muôn đời, Bác đã khẳng định rõ: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công”.
Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh có nhiều câu chuyện xuất phát từ những đồ dùng thông thường hàng ngày chứa đựng những giá trị và có ý nghĩa sâu sắc. Và câu chuyện của Bác về “Chiếc đồng hồ” chính là một trong những câu chuyện thể hiện những giá trị ấy.
Giữa mùa thu năm 1954, Bác đến thăm Hội nghị rút kinh nghiệm cải cách ruộng đất ở Hà Bắc. Tại hội nghị, được biết có lệnh của Trung ương rút bớt một số cán bộ đi học lớp tiếp quản thủ đô. Ai nấy cũng đều háo hức muốn đi, nhất là những người quê ở Hà Nội. Bao năm xa nhà, nhớ thủ đô, nay được dịp về công tác, ai ai cũng có nguyện vọng đề nghị cấp trên chiếu cố. Tư tưởng cán bộ dự hội nghị có nhiều phân tán. Ban lãnh đạo ít nhiều thấy khó xử. Lúc đó, Bác lên diễn đàn, giữa mùa thu nhưng trời vẫn còn nóng, mồ hôi ướt đẫm hai bên vai áo nâu của Bác, Bác hiền từ nhìn khắp hội trường và nói chuyện về tình hình thời sự. Khi nói đến nhiệm vụ của toàn Đảng trong lúc này, Bác bỗng rút trong túi áo giơ ra một chiếc đồng hồ và hỏi các đồng chí cán bộ trong hội trường từng câu hỏi về chức năng của từng bộ phận trong chiếc đồng hồ. Ai ai cũng đồng thanh trả lời đúng hết các câu hỏi của Bác.
Đến câu hỏi: Trong cái đồng hồ, bộ phận nào là quan trọng?
Khi mọi người còn đang suy nghĩ thì Bác lại hỏi:
– Trong cái đồng hồ, bỏ một bộ phận đi có được không?
Mọi người đồng thanh đáp thưa Bác không ạ.
Nghe mọi người trả lời, Bác bèn giơ cao chiếc đồng hồ lên và nói:
– Các chú ạ, các bộ phận của một chiếc đồng hồ cũng ví như các cơ quan của một Nhà nước, như các nhiệm vụ của cách mạng. Đã là nhiệm vụ của cách mạng thì đều là quan trọng, đều cần phải làm. Các chú thử nghĩ xem: trong một chiếc đồng hồ mà anh kim đòi làm anh chữ số, anh máy lại đòi ra ngoài làm cái mặt đồng hồ…cứ tranh nhau chỗ đứng như thế thì có còn là cái đồng hồ được không ?
Người căn dặn: Đối với chi bộ, đảng bộ hay tất cả các cơ quan, đơn vị cũng vậy, mỗi phòng, ban là một bộ phận không thể thiếu. Tất cả đều có một nhiệm vụ riêng, dù việc lớn việc nhỏ nhưng đó đều là một phần quan trọng trong một tập thể, mỗi nhiệm vụ như một mắc xích nối lại với nhau để tạo thành một khối vững chắc, thì mỗi chúng ta phải thật sự đoàn kết, nổ lực, cố gắng phát huy khả năng của mình, hỗ trợ lẫn nhau để hoàn thành nhiệm vụ. Việc so bì, tính toán thiệt hơn về quyền lợi, trách nhiệm hay ngại việc nặng tìm việc nhẹ thì sẽ dẫn đến mất đoàn kết, ảnh hưởng đến nhiệm vụ chung
Chỉ trong ít phút ngắn ngủi, câu chuyện chiếc đồng hồ của Bác đã làm cho nhiều cán bộ dự hội nghị trong hội trường đánh tan suy nghĩ cá nhân của mình.
Câu chuyện tuy ngắn nhưng lại mang giá trị lớn, tư tưởng lớn của Người về tinh thần đoàn kết dân tộc. Có đoàn kết mới tạo nên sức mạnh tập thể, sức mạnh dân tộc để đánh thắng giặc ngoại xâm, để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Bài học kinh nghiệp rút ra từ câu chuyện:
Thứ nhất, đoàn kết tạo nên sức mạnh tập thể, giúp mỗi cá nhân phát huy tốt nhất năng lực của mình vì mục tiêu chung. Khi đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân, tập thể sẽ hình thành sự đồng thuận, thống nhất ý chí và hành động. Ngược lại, chủ nghĩa cá nhân dễ dẫn đến cục bộ, ích kỷ, làm suy giảm niềm tin và phá vỡ sự gắn kết nội bộ.
Thứ hai, muốn đẩy lùi chủ nghĩa cá nhân, mỗi người cần rèn luyện đạo đức, nâng cao ý thức trách nhiệm và tinh thần phục vụ cộng đồng. Sự tự giác tu dưỡng, tinh thần chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau chính là nền tảng để xây dựng môi trường làm việc lành mạnh, minh bạch, công bằng.
Thứ ba, vai trò nêu gương của người đứng đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi lãnh đạo sống liêm chính, công tâm, đặt lợi ích tập thể lên trên lợi ích cá nhân thì sẽ tạo được niềm tin và lan tỏa tinh thần đoàn kết trong toàn đơn vị.
Tóm lại, đoàn kết không chỉ là khẩu hiệu mà phải được thể hiện bằng hành động cụ thể, bằng sự hy sinh lợi ích cá nhân vì lợi ích chung. Đó chính là bài học bền vững để mỗi tập thể vững mạnh, mỗi tổ chức phát triển và xã hội ngày càng tiến bộ./.
Phạm Trầm An Khương
Khoa TT.GDSK – TT.KSBT An Giang
