Trong và sau mùa mưa bão, lũ lụt, môi trường thường bị ô nhiễm nghiêm trọng do vi sinh vật, bụi bẩn, rác thải và chất thải theo dòng nước tràn lan ra nhiều khu vực dân cư. Bên cạnh đó, mưa lớn và ngập úng kéo dài tạo điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn, vi rút và trung gian truyền bệnh phát triển mạnh, tiềm ẩn nhiều nguy cơ bùng phát dịch bệnh.
Những bệnh thường gặp trong mùa mưa lũ, thiên tai gồm: tiêu chảy cấp, các bệnh đường hô hấp, bệnh về mắt, bệnh ngoài da, sốt xuất huyết và một số bệnh truyền nhiễm khác. Trước tình hình trên, ngành Y tế khuyến cáo các cơ quan, đơn vị và người dân chủ động triển khai, thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh trong và sau mưa bão, lũ lụt như sau:
1. Nguyên tắc chung
– Chủ động thực hiện các biện pháp dự phòng nhằm bảo đảm an toàn sức khỏe trước, trong và sau mùa mưa bão, lũ lụt.
– Thường xuyên theo dõi thông tin, khuyến cáo của cơ quan y tế và chính quyền địa phương về phòng, chống tai nạn, dịch bệnh và đảm bảo an toàn thực phẩm trong mùa mưa lũ.
2. Khuyến cáo các biện pháp phòng, chống dịch chung
– Lựa chọn thực phẩm an toàn, chế biến hợp vệ sinh; ăn chín, uống sôi.
– Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
– Giữ gìn vệ sinh cá nhân hằng ngày; rửa sạch chân tay và lau khô các kẽ ngón chân sau khi tiếp xúc với nước lũ, nước bẩn.
– Diệt loăng quăng, diệt muỗi bằng cách đậy kín các dụng cụ chứa nước; thả cá vào các bể chứa nước lớn; loại bỏ các vật phế thải như chai, lọ, lốp xe hoặc các hốc nước tự nhiên để không cho muỗi sinh sản.
– Ngủ mùng, kể cả ban ngày.
– Các dụng cụ chứa nước sinh hoạt (thau, lu, khạp, bồn chứa…) cần được khử trùng nước bằng hóa chất theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
– Thực hiện nguyên tắc “nước rút đến đâu, vệ sinh đến đó”; thu gom, xử lý rác thải và chôn lấp xác động vật theo hướng dẫn của ngành Y tế.
– Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được khám và điều trị kịp thời.
3. Phòng, chống các bệnh thường gặp trong mùa mưa lũ
3.1. Phòng, chống bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa
Các bệnh thường gặp: Tiêu chảy do vi khuẩn E. coli, tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A.
Nguyên nhân: Sử dụng nguồn nước và thực phẩm không bảo đảm vệ sinh.
Biện pháp phòng bệnh:
– Bảo đảm xử lý nước ăn uống; giữ gìn vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân.
– Thực hiện nghiêm nguyên tắc “Ăn chín, uống chín”, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.
– Đảm bảo đủ nước sạch cho sinh hoạt; rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
– Xử lý tốt nguồn phân, chất thải, rác thải và xác động vật chết.
– Uống hoặc tiêm vắc xin phòng bệnh theo chỉ định đối với các bệnh đã có vắc xin.
3.2. Phòng, chống bệnh đường hô hấp
Các bệnh thường gặp: Cảm lạnh, cúm, viêm họng, viêm đường hô hấp.
Biện pháp phòng bệnh:
– Giữ ấm cơ thể khi thời tiết lạnh, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi.
– Hạn chế tiếp xúc với người có biểu hiện mắc bệnh đường hô hấp.
– Đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ, nâng cao sức đề kháng.
– Phát hiện sớm, chẩn đoán và điều trị kịp thời để hạn chế biến chứng.
3.3. Phòng, chống bệnh về mắt
Các bệnh thường gặp: Đau mắt đỏ, viêm bờ mi, viêm tuyến lệ.
Biện pháp phòng bệnh:
– Không rửa mặt hoặc tắm bằng nước bẩn.
– Không để trẻ em tắm gội, vui chơi trong nước bẩn.
– Rửa tay bằng xà phòng với nước sạch.
– Không dùng chung khăn mặt, chậu rửa với người bị đau mắt đỏ.
– Có thể tra thuốc nhỏ mắt (Chloramphenicol 0,4% hoặc Argirol 1%) cho những người có nguy cơ tiếp xúc với nước bẩn theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
– Diệt ruồi, vì ruồi là trung gian truyền bệnh đau mắt đỏ.
3.4. Phòng, chống bệnh ngoài da
Các bệnh thường gặp: Nấm chân tay, viêm lỗ chân lông, hắc lào, lang ben, ghẻ lở, mụn nhọt.
Biện pháp phòng bệnh:
– Không tắm gội, giặt quần áo bằng nước bẩn; nếu không có nước sạch đã khử trùng thì cần lọc hoặc xử lý nước đúng cách.
– Không mặc quần áo ẩm ướt.
– Không bơi lội, tắm gội hoặc vui chơi trong nước ngập.
– Hạn chế lội vào vùng nước bẩn, tù đọng; nếu bắt buộc phải tiếp xúc, cần rửa sạch và lau khô cơ thể ngay sau đó, đặc biệt là các kẽ ngón tay, ngón chân.
3.5. Phòng, chống bệnh do muỗi truyền
Bệnh thường gặp: Sốt xuất huyết.
Biện pháp phòng bệnh:
– Ngủ màn, mặc quần áo dài tay để phòng muỗi đốt, kể cả ban ngày.
– Diệt loăng quăng, xử lý các dụng cụ chứa nước không cho muỗi sinh sản.
– Phun hóa chất diệt muỗi tại các khu vực có nguy cơ cao hoặc ổ dịch.
– Khi có dấu hiệu sốt, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị, không tự ý điều trị tại nhà./.
Nguyễn Tấn Lợi
Phòng Điều dưỡng – TTYT An Phú
