Hiện nay, Tổ chức Y tế Thế giới và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc đều khuyến nghị cần cho trẻ sơ sinh bú mẹ sớm. Nuôi con bằng sữa mẹ là việc cho bé bú hoàn toàn bằng sữa mẹ trong suốt 6 tháng đầu đời, mẹ không cần bổ sung thêm bất kỳ loại thực phẩm nào khác, kể cả việc uống nước. Trong sữa mẹ có đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho nhu cầu phát triển của trẻ và sữa mẹ có nhiều kháng thể giúp trẻ chống lại các bệnh nhiễm khuẩn. Việc cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu không chỉ có lợi cho trẻ, mà còn có lợi cho bà mẹ trên nhiều phương diện:
Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Đây là nguồn dinh dưỡng hoàn hảo, vô khuẩn và sạch sẽ, đáp ứng đầy đủ nhu cầu trẻ trong 6 tháng đầu đời. Bên cạnh thúc đẩy phát triển thể chất, sữa mẹ còn có giá trị tuyệt đối với sự thông minh của trẻ. Trong năm đầu, các dây thần kinh cần được myelin hóa để giúp não trưởng thành 85%. Ngoài ra, sữa mẹ còn giúp phòng ngừa hiệu quả các bệnh lý nhiễm khuẩn nhất là tiêu chảy, nhiễm khuẩn hô hấp, dị ứng vì có nhiều IgA, lactoferrin, lysozyme, interferon, đại thực bào và các yếu tố kích thích sự phát triển của vi khuẩn có lợi Lactobacillus bifidus. Điều đặc biệt sữa mẹ rất dễ tiêu hóa, giúp trẻ hấp thu tối đa nước và dưỡng chất mà không cần bổ sung thêm bất kỳ thực phẩm nào khác trong suốt 6 tháng đầu đời. Sữa mẹ luôn có sẵn, sạch sẽ tiện lợi, sẵn sàng cho trẻ trong mọi tình huống.
Việc cho con bú mang lại nhiều lợi ích quan trọng đối với sức khỏe và tinh thần của người mẹ. Cho trẻ bú sớm ngay sau sinh giúp tử cung co hồi tốt, xổ rau nhanh từ đó hạn chế mất máu sau sinh. Hành động bú của trẻ còn kích thích tăng cường sản xuất sữa, phòng cương tức sữa cho mẹ. Nuôi con bằng sữa mẹ giúp tiết kiệm chi phí và tăng cường tình cảm mẹ con thông qua sự gắn bó về mặt thể chất như việc tiếp xúc da thịt, giao tiếp bằng mắt với bé. Nhờ vậy sẽ tạo ra sự gắn kết, khiến mẹ và bé gẫn gũi hơn, mang đến cảm giác an tâm, bé được âu yếm, ít khóc hơn; mẹ cảm nhận được tình thương và hạn chế nguy cơ mắc trầm cảm sau sinh ở mẹ. Về mặt sức khỏe, bú mẹ giúp mẹ giảm cân sau sinh nhanh hơn do đốt nhiều calo hơn, giảm nguy cơ thiếu máu, phòng ngừa ung thư vú và ung thư cổ tử cung. Ngoài ra, việc cho con bú còn góp phần làm chậm sự trở lại của kinh nguyệt và ngừa thai tự nhiên, giúp mẹ có thêm thời gian phục hồi sau sinh.
Việc nuôi con bằng sữa mẹ mang lại lợi ích thiết thực không chỉ cho cá nhân mà còn cho toàn xã hội. Sữa mẹ giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm khuẩn từ đó có tiềm năng làm giảm chi phí của ngành y cả về ngắn hạn và dài hạn.
Để duy trì nguồn sữa mẹ dồi dào và đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé, phải đảm bảo cả về tinh thần thoải mái lẫn chế độ nghỉ ngơi hợp lý. Sau khi sinh, mẹ không nên kiêng khem quá mức mà cần ăn đủ chất, uống nhiều nước đồng thời luôn hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào. Gia đình và nơi làm việc nên tạo điều kiện thuận lợi cho mẹ mang thai và nuôi con bú, bằng cách bố trí công việc phù hợp, cho phép mẹ có thời gian nghỉ ngơi và cho con bú đúng giờ, tránh làm việc quá sức. Mẹ cần giữ tinh thần thoải mái, ít lo âu và ngủ đủ giấc để cơ thể hồi phục tốt. Việc cho con bú đều đặn rất quan trọng; nếu mẹ đi làm xa, nên vắt hết sữa để tránh tình trạng ứ đọng gây tắc sữa. Đồng thời, cần bảo vệ nguồn sữa mẹ bằng cách đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ cho mẹ ngay từ khi mang thai, giúp mẹ khỏe mạnh và tạo nền tảng tốt nhất cho việc nuôi con bằng sữa mẹ./.
BS. Nguyễn Bích Hoàng Thi – TTYT Châu Đốc
