Đặc thù vùng Đồng bằng sông Cửu Long có mùa nước nổi từ cuối tháng 7 đến tháng 11 hằng năm, vào thời điểm này, nước lũ tràn bờ mang theo phù sa về bồi đắp ruộng đồng là nguồn lợi to lớn đối với sự ổn định và phát triển nông nghiệp. Mặt khác, lũ và ngập lụt cũng gây thiệt hại về kinh tế và tiềm ẩn mối nguy cơ về tai nạn đuối nước.
Đuối nước là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra tai nạn trên toàn thế giới, chiếm đến 9% tổng số ca tử vong do thương tích. Một thống kê cho thấy, có hơn 300.000 người chết đuối hàng năm trên toàn thế giới. Tuy vậy nhưng ước tính về đuối nước vẫn đang thấp hơn so với vấn đề sức khỏe cộng đồng trên thực tế. Đuối nước vẫn còn bị xem nhẹ do tâm lý chủ quan “biết bơi”, dẫn đến nhiều tai nạn thương tâm xảy ra khi nạn nhân đi bơi ở ao, hồ, sông bị hụt chân, cuốn vào dòng nước xoáy…
Nhiều nghiên cứu cho thấy, những nơi phổ biến nhất cho đuối nước ở trẻ em dưới 6 tuổi là các thùng chứa nước sinh hoạt, chẳng hạn như chậu rửa, bồn tắm, bồn tắm và bể chứa nước. Còn với trẻ em từ 6 đến 16 tuổi thì không gian ngoài trời (kênh, ao hồ, sông…) thường gây đuối nước cho trẻ. Do đó, cha mẹ và người trực tiếp chăm sóc cần chú ý để mắt đến trẻ, chủ động dạy trẻ không cho nghịch nước ở các khu vực chứa nước sinh hoạt trong nhà, dạy trẻ các vùng nước ao, hồ, sông… là nguy hiểm và không được phép đến gần.
Để làm tốt công tác phòng chống tai nạn đuối nước cần khuyến khích gia đình tập bơi cho trẻ từ sớm, dạy trẻ các mối nguy hiểm với nguy cơ đuối nước. Các trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông cần quan tâm đến giáo dục an toàn phòng chống đuối nước bằng các biện pháp thực tế như phối hợp với các đơn vị Y tế, đơn vị Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu hộ cứu nạn ở địa phương tổ chức các lớp hướng dẫn, tập huấn các kỹ năng tự cứu hộ, cứu hộ lẫn nhau, kỹ năng sơ cứu cho người bị đuối nước cho học sinh các cấp.
Khi bản thân không may bị đuối nước, ta cần cố gắng giữ bình tĩnh, đừng giãy giụa mà hãy thả lỏng toàn bộ cơ thể, cởi bỏ các vật nặng ra khỏi người. Sau đó dùng các kỹ năng bơi ngửa như nín thở, ngưỡng cổ và nghiêng đầu ra sau với mặt ngửa lên để miệng và mũi nhô lên khỏi mặt nước. Cố gằng hít sâu và thở ra nông, dùng tay và chân vẫy nước thường xuyên để giữ cơ thể nổi. Cần đồng thời nhớ giữ chặt các vật nổi và yêu cầu sự giúp đỡ xung quanh. Khi được cứu hộ, hãy tích cực hợp tác, đừng hoảng sợ vẫy vùng mà tóm lấy người cứu hộ gây tình huống nguy hiểm.
Nếu bạn thấy ai đó bị đuối nước, hãy hô hoán, yêu cầu sự giúp đỡ từ người khác và gọi ngay các số đường dây nóng 114 (phòng cháy chữa cháy và cứu hộ cứu nạn), 115 (cấp cứu y tế). Tuyệt đối không vì gấp gáp cứu người mà nhảy thẳng xuống nước khi chưa có sự hiểu biết về vùng nước cũng như các kỹ năng bơi cứu hộ để tránh thảm kịch đuối nước hàng loạt. Thay vào đó, hãy tìm các vật nổi như phao cứu sinh, ván gỗ, cành cây…để ném về hướng người bị đuối nước để họ bám vào. Sau khi nạn nhân đuối nước được cứu lên bờ, kiểm tra thấy người đuối nước ngưng thở nhưng nhân viên cấp cứu chưa đến thì cần thực hiện quy trình hồi sức tim phổi ngay lập tức (bao gồm khai thông đường thở, xoa bóp tim ngoài lồng ngực, hà hơi thổi ngạt…).
Tăng cường công tác khảo sát, quản lý, tuần tra các vùng nước sâu, khu vực có nguy cơ sạt lở, dựng bảng cảnh báo nguy hiểm để người dân không đến các khu vực nguy cơ xảy ra tai nạn đuối nước. Thường xuyên tuyên truyền, giáo dục các kiến thức phòng chống đuối nước và kiến thức cứu hộ. Triển khai rộng rãi công tác tuyên truyền, giáo dục phòng chống đuối nước với tần suất cao và toàn diện cho các ban ngành đoàn thể trên địa bàn thị xã.
Để ứng phó với tình hình mùa lũ diễn biến phức tạp, mưa to kéo dài nâng mực nước sông lên đỉnh, chính quyền địa phương tích cực cung cấp kiến thức, nâng cao nhận thức cho người dân về thực trạng công tác phòng chống đuối nước. Triển khai điều tra, quản lý các mối nguy hiểm tiềm ẩn, xem việc đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân là ưu tiên hàng đầu, làm tốt công tác phòng chống đuối nước một cách nghiêm ngặt, thiết thực, kiên quyết ngăn chặn, hạn chế sự cố đuối nước ./.
Hiền Thục – Trung tâm Y tế thị xã Tân Châu
