Nhận diện về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng:
Thuốc lá điện tử (TLĐT) là sản phẩm có hệ thống phân phối điện tử (e-cigarette) dạng thiết bị hay tách riêng các bộ phận, được thiết kế để tạo ra sol khí mà người dùng hít vào, được vận hành bằng cách làm nóng dung dịch các chất chứa nicotine hoặc không chứa nicotine, chất tạo hương vị, thường hòa tan thành propylene glycol và/hoặc glycerine, không chứa thành phần thuốc lá.
Thuốc lá nung nóng (TLNN) là các sản phẩm tạo ra các sol khí có chứa nicotine và hóa chất độc hại khi thuốc lá được làm nóng hoặc khi một thiết bị có chứa thuốc lá được kích hoạt. Những sol khí này được người dùng hít vào trong quá trình hút hoặc hít thuốc lá nung nóng bằng việc sử dụng một thiết bị. Chúng chứa chất gây nghiện cao nicotine cũng như các chất phụ gia không thuốc lá, và thường có hương vị.
Sản phẩm lai giữa thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng: Hiện nay trên thế giới đã xuất hiện công nghệ hybrid (công nghệ lai) – làm nóng dung dịch điện tử để tạo ra hóa hơi đi qua ngăn/ống đựng thuốc lá để tạo ra hương vị thuốc lá đích thực, không đốt nóng trực tiếp sản phẩm thuốc lá mà kết hợp giữa dung dịch thuốc lá điện tử và nguyên liệu thuốc lá. Do đó, rất khó để xác định và liệt kê đầy đủ các dạng sản phẩm thuốc lá mới trong thời gian tới.
Các chất ma túy trong thuốc lá điện tử: nhiều loại ma túy được đưa vào trong thuốc lá điện tử để tăng cảm giác phê và thu hút, lôi kéo người sử dụng. Ban đầu, tinh dầu cần sa và các chất từ cây cần sa được đưa vào trong thuốc lá điện tử. Trong những năm gần đây, nhiều loại ma túy mới đã có trong thuốc lá điện tử, đặc biệt hàng trăm hóa chất ma túy tổng hợp thể hệ mới thuộc nhóm cần sa tổng hợp. Đây là nhóm ma túy thế hệ mới lớn nhất, với số lượng các chất lớn nhất, liên tục được tạo mới và thay đổi vượt ra khỏi các danh mục kiểm soát. Các ma túy cần sa tổng hợp là các chất độc mạnh với thần kinh, tâm thần, tim mạch và đa cơ quan, rất khác nhau tùy theo từng chất cụ thể. Việc xét nghiệm phát hiện được toàn bộ các ma túy cần sa tổng hợp là hoàn toàn không khả thi với tất cả các phòng xét nghiệm hàng đầu trên thế giới. Đặc biệt, việc xét nghiệm các ma túy mới chỉ có thể các phương tiện xét nghiệm chuyên sâu của đất nước, do đó, tại các cửa khẩu các nguyên liệu và sản phẩm ma túy nhóm cần sa tổng hợp có thể dễ dàng công khai được vận chuyển qua mà không thể bị phát hiện. Trên thực tế, trong số các loại ma túy, các ma túy nhóm cần sa tổng hợp đang và sẽ chiếm ưu thế, gây thách thức lớn nhất với các quốc gia. Đồng thời thuốc lá điện tử là vật chứa đựng và lưu hành chủ yếu của các ma túy cần sa tổng hợp.
Các dấu hiệu nhận biết trẻ sử dụng thuốc lá thế hệ mới
Các chuyên gia y tế cũng đưa ra khuyến cáo về 5 dấu hiệu sớm nhận biết trẻ sử dụng thuốc lá điện tử.
Một là trẻ có thể có các biểu hiện hô hấp như: Ho, hụt hơi, khó thở vì trong thuốc lá điện tử, nung nóng có một số chất có hại cho phổi.
Hai là trẻ thay đổi hành vi. Cụ thể, trẻ hay có biểu hiện lo âu, cáu gắt, thậm chí trẻ có xu hướng tham gia các hành vi mạo hiểm.
Ba là tìm thấy những vật lạ trong nhà. Thuốc lá điện tử đa dạng về kích thước và hình dáng, do vậy có thể xuất hiện dưới dạng ống, USB… Nếu cha mẹ tìm thấy những vật thể có hình dáng bất thường trong nhà, thì có thể đưa đến bệnh viện để kiểm tra.
Bốn là phát hiện thấy mùi lạ. Thuốc lá điện tử thường có mùi hoa quả hấp dẫn trẻ. Những mùi phổ biến là mùi cam, bạc hà, chanh… Nếu cha mẹ ngửi thấy những mùi hương bất thường trong nhà, có thể đó là dấu hiệu của việc trẻ dùng thuốc lá điện tử.
Năm là những hành vi hoặc trò chuyện đáng ngờ với bạn bè. Trẻ có xu hướng lén lút sử dụng thuốc lá điện tử cùng với bạn bè. Do vậy, cha mẹ nên để ý khi trẻ có buổi đi chơi đáng ngờ, tham gia chơi cùng nhóm bạn mới, nhắn tin hay trò chuyện bí mật.
Từ những khuyến cáo trên, các bậc cha mẹ cần quan tâm, gần gũi giáo dục và dành nhiều thời gian để đồng hành cùng con trẻ hơn, nhất là khi con bước vào độ tuổi dậy thì, đây là giai đoạn tâm sinh lý của trẻ thay đổi mạnh mẽ, dễ sa ngã, bắt trước học theo bạn, sự hiểu biết chưa đầy đủ dễ làm cho con trẻ học những hành vi chưa chuẩn mực. Trong đó hút thuốc lá là một hành vi được các bạn trẻ cho rằng thể hiện được sự sành điệu và trưởng thành của mình mà không biết rằng sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của mình trong tương lai./.
Ths. Nguyễn Thị Thu Thủy – TT-KSBT An Giang
