Bệnh là bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng do vi khuẩn lao gây ra. Bệnh lao có thể có thể gây tổn thương ở nhiều bộ phận của cơ thể, nhưng phổ biến nhât là lao phổi, chiếm tỉ lệ 80-85%, là nguồn lây nhiễm chính cho những người xung quanh.
Bệnh lao lây truyền qua đường không khí khi người mắc lao phổi ho, hắt hơi, khác nhổ hoặc nói chuyện, vi khuẩn lao sẽ phát tán ra môi trường bên ngoài. Tuy nhiên, bệnh lao không lây qua di truyền, qua hành động bắt tay hoặc việc sử dụng chung đồ dung cá nhân.
*Các triệu chứng nghi lao phổi gồm:
Ho kéo dài trên 2 tuần. Có thể là ho khan, có đờm hoặc ho ra máu;
Có thể kèm các dấu hiệu: gầy, sút cân, kém ăn, mệt mỏi; sốt nhẹ về chiều; ra mồ hôi trộm ban đêm; đau ngực, đôi khi khó thở.
*Những người có nguy cơ cao bị bệnh lao là:
Người tiếp xúc gần, thường xuyên với bệnh nhân lao phổi như người sống chung trong gia đinh, bạn bè, đồng nghiệp và hàng xóm.
Người mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen, suy thận mạn, bụi phổi.
Người suy giảm miễn dịch hoặc sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch kéo dài như ung thư, người nhiễm HIV, điều trị corrticoid, …
Người cao tuổi, nghiện rượu, hút thuốc lá, thuốc lào, người đã có tiền sử điều trị lao.
Nếu có triệu chứng nghi ngờ lao hoặc thuộc nhóm nguy cơ mắc bệnh lao, bạn cần đến các Trạm Y tế xã/phường/thi trấn hoặc Trung tâm Y tế huyện để được khám, chỉ định làm các xét nghiệm cần thiết sàng lọc và chẩn đoán bệnh lao như chụp X-quang phổi, xét nghiệm đờm, …
Bệnh lao hoàn toàn có thể chữa khỏi. Người bệnh lao cần tuân thủ nghiêm túc các hướng dẫn của cán bộ y tế trong quá trình điều trị bao gồm:
Dùng phối hợp các thuốc chống lao, uống thuốc đúng liều, đều đặn và đủ thời gian quy định.
Không tự ý ngừng, thêm hoặc đổi thuốc.
Thông báo ngay cho cán bộ y tế khi thấy có những biểu hiện bất thường như buồn nôn, nôn, ù tai, chóng mạt, vàng da, chán ăn, …
Tái khám đúng hẹn và làm đủ các xét nghiệm trong quá trình điều trị.
Thông báo cho cán bộ y tế kế hoạch di chuyển hoặc thay đổi nơi ở để có định hướng tiếp tục điều trị phù hợp.
Thực hiện các biện pháp phòng lây bệnh cho những người xung quanh.
Tập luyện, sinh hoạt điều độ, ăn uống đủ chất để nâng sức chống đỡ với bệnh.
Không hút thuốc lá, không uống rượu bia.
Người mắc bệnh lao không cần cách ly. Chỉ cần đeo khẩu trang, hạn chế giao tiếp trong giai đoạn còn lây – thường trong tháng đầu điều trị. Người mắc bệnh lao phổi cần thực hiện vệ sinh ho khạc đúng cách như sau: dùng khăn giấy/giấy vệ sinh để che miệng, mũi khi ho khạc rồi nhổ vào khăn giấy; hủy ngày khăn giấy bằng cách đốt hoặc hủy trong bồn vệ sinh tự hoại. Rửa tay bằng xà phòng. Trong trường hợp không kịp lấy khăn, phải che miệng bằng cánh tay, sau đó phải thay giặt áo.
Bs. Văn Hiển Tài – Trung tâm Kiểm soát bệnh tật An Giang
