Để có một cơ thể khỏe mạnh, dẽo dai, tránh được nhiều bệnh tật ở tuổi xế chiều; người cao tuổi (NCT) cần có chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng và luyện tập thể dục hợp lý. Bởi trên thực tế, có rất nhiều vấn đề đe dọa đến sức khỏe và gây ra tình trạng suy dinh dưỡng ở NCT.
Đối với các cụ lớn tuổi, một số cơ quan như sức nhai, vị giác, khướu giác bị lão hóa gây cảm giác không ngon miệng, nên ăn uống ngày một kém đi. Mặt khác, dù thức ăn có ngon đến đâu, nhưng không được chia sẻ, trò chuyện nên cảm giác cô đơn, buồn chán rồi dẫn đến chán ăn. Vã lại, có những người sống một mình lại thường không chú trọng đến bửa ăn, cho rằng ăn chỉ là nghĩa vụ, nên loa qua cho xong bửa, do đó chế độ ăn thường không hợp lý. Ngoài ra, người lớn tuổi hay mắc nhiều bệnh, vì vậy cũng ảnh hưởng đến chế độ ăn uống, nghĩ ngơi của các cụ. Mặt khác, các cơ quan chức năng trong cơ thể bị suy yếu, khiến dạ dày, ruột hấp thu chất dinh dưỡng kém, gan không chuyển hóa được thực phẩm, thận không sành lọc hết chất độc hại. NCT còn bị suy yếu về tinh thần lẫn thể chất, khiến bệnh lãng quên ngày càng nặng thêm, đôi khi quên cả việc ăn uống. Đó là những nguyên nhân gây ra suy dinh dưỡng ở các cụ lớn tuổi.
Những biểu hiện suy dinh dưỡng của NCT có thể nhận biết được qua các dấu hiệu sau: Cơ thể bị gầy sút, quần áo tự nhiện rộng ra, các cơ bắp không được săn chắc như trước đây. Trong trường hợp suy dinh dưỡng lâu ngày sẽ ảnh hưởng đến hệ thần kinh làm cho sự minh mẫn bị giảm dần, hay quên, mệt mỏi, chán ăn, ăn không ngon miệng, hay cáu ghắt vô cớ. Ngoài ra, còn có biểu hiện khác như ăn khó tiêu, dễ táo bón, phân lúc lỏng lúc đặc và hay đau bụng lặt rặt. Cạnh đó, chế độ dinh dưỡng không hợp lý sẽ làm thể trạng suy nhược, khiến cho NCT phải đối mặt với nhiều bệnh tật. Vì thế chế độ ăn cần được quan tâm với việc đa dạng các nhóm thực phẩm, cân đối khẩu phần, thức ăn mềm để dễ nhai. Khi chế biến cần thêm gia vị để tăng sự hấp dẫn của món ăn. Nên bổ sung thêm sữa, rau xanh và chia nhỏ bửa ăn thành nhiều lần trong ngày. NCT cũng phải uống nhiều nước, thường xuyên vận động cơ thể tùy theo tuổi tác để giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng dễ dàng hơn. Bên cạnh đó, cũng cần hạn chế đồ cay nóng, các thực phẩm gây nhiều hơi như đậu, nước ngọt có ga, cà phê và các chất kich thích khác.
Bên cạnh vấn đề dinh dưỡng, việc chăm sóc sức khỏe NCT thông qua khám bệnh định kỳ cũng vô cùng cần thiết, cần phải thực hiện đều đặn, nhất là kiểm soát tốt các bệnh lý mạn tính. Ngoài ra, NCT cũng cần được tham gia những hoạt động xã hội trong khả năng của mình như các hội đoàn từ thiện, hội người cao tuổi… hay thư giãn thông qua xem phim hài, đọc sách, đọc những mẫu chuyện vui, chăm sóc cây kiểng…cũng là một cách hiệu quả để các cụ thêm phấn chấn và sảng khoái. Đây là cách duy trì đời sống tinh thần, trí tuệ giúp tâm trạng NCT thêm vui vẻ, lạc quan; qua đó giúp cơ thể gia tăng miễn dịch và sức đề kháng./.
Nguyễn Minh Thời
TTYT Tịnh Biên
