Ngày Thế giới phòng chống sốt rét 25/4 là sự kiện nhắc nhở mọi người cần nâng cao nhận thức và vận động cộng đồng tích cực tham gia phòng chống bệnh sốt rét. Những năm qua, được sự quan tâm của các tổ chức quốc tế và chính phủ nước ta, nhiều địa phương đã đạt được thành tựu loại trừ sốt rét và phòng ngừa sốt rét quay trở lại. Để góp phần đẩy lùi hoàn toàn sốt rét, mỗi cá nhân cần nâng cao sự hiểu biết về căn bệnh này.
- Bệnh sốt rét là gì?
Sốt rét là bệnh gây ra bởi ký sinh trùng tên Plasmodium, lây truyền từ người này sang người khác khi những người này bị muỗi đốt. Bệnh phổ biến ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới.
- Sốt rét lây truyền như thế nào?
Bệnh sốt rét lây truyền theo đường máu và có 4 hình thức lây truyền:
Do muỗi Anopheles mang mầm bệnh truyền từ người này sang người khác. Đây là hình thức truyền bệnh chủ yếu nhất.
Do truyền máu có nhiễm ký sinh trùng sốt rét.
Do tiêm chích chung bơm kim tiêm có mầm bệnh, đặc biệt ở các đối tượng tiêm chích ma tuý.
Do mẹ truyền sang con qua nhau thai bị tổn thương trong quá trình sinh con. Đây là hình thức hiếm gặp nhất.
- Những dấu hiệu nào nghi ngờ mắc bệnh sốt rét?
Mọi người đều có khả năng mắc bệnh sốt rét nếu đang sống hoặc đi qua những địa phương có bệnh sốt rét đang lưu hành. Dấu hiệu thường gặp ở những người mắc sốt rét thông thường là:
Rét run: người bệnh cảm thấy ớn lạnh, nổi da gà kéo dài khoảng 30 phút đến 2 giờ.
Sốt: sau khi rét run, cơ thể trở nên nóng dần, da khô, mặt đỏ kéo dài khoảng 1 đến 2 giờ.
Vã mồ hôi: người bệnh bắt đầu vã mồ hôi, các biểu hiện giai đoạn sốt giảm dần và cảm thấy dễ chịu hơn.
Tuy nhiên, có những người mắc sốt rét trở nên nguy kịch, biểu hiện của sự nguy kịch là người bệnh trở nên hôn mê, co giật, sốt cao liên tục, đau đầu dữ dội,…, cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
- Làm sao để phòng bệnh sốt rét?
Hiện nay, chưa có vắc xin phòng ngừa sốt rét, do đó phương pháp phòng bệnh hiệu quả nhất là tránh bị muỗi đốt, người dân cần thực hiện các biện pháp sau đây:
Thường xuyên ngủ mùng, ngay cả ban ngày và mùng cần được tẩm hóa chất diệt muỗi. Buổi tối khi làm việc phải mặc quần áo dài tay, sử dụng nhang xua muỗi, dùng vợt bắt muỗi, thoa kem chống muỗi… để phòng muỗi đốt.
Cần vệ sinh môi trường xung quanh nơi ở, phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh, xây nhà xa rừng, xa nguồn nước.
Ngoài ra, có thể trồng cây sả, cây húng thơm, hương thảo, cúc vạn thọ quanh nhà. Những cây này thân thiện với môi trường, không gây độc hại cho sức khỏe, giúp phòng chống và xua đuổi muỗi có hiệu quả.
Những người đi làm ở vùng rừng núi cần mang theo mùng để ngủ, trước khi đi nên đến cơ sở y tế để được cấp thuốc uống dự phòng và khi trở về từ vùng rừng núi nên đến cơ sở y tế để được khám, xét nghiệm, nếu có bị sốt rét sẽ được điều trị kịp thời.
Mỗi cá nhân cần nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi về phòng chống sốt rét là điều quan trọng nhất để “Chung tay đẩy lùi bệnh sốt rét”.
Khoa Ký sinh trùng – Côn trùng, TT KSBT An Giang
