Gần đây, FDA đã cho phép sử dụng khẩn cấp hai loại thuốc kháng virus là Paxlovid và Molnupiravir trị COVID-19. Vậy ai sẽ được kê đơn loại thuốc này và dùng thuốc như thế nào?
1. Những bệnh nhân COVID-19 nào sẽ được kê thuốc này?
Thuốc viên Paxlovid của Pfize và Molnupiravir của Merck sẽ không được kê đơn cho tất cả những người có kết quả xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2, mà chỉ dùng cho những người mắc COVID-19 nhẹ hoặc trung bình, những người có nhiều khả năng bị bệnh nặng – chủ yếu là những người từ 65 tuổi trở lên hoặc những người mắc bệnh mãn tính như bệnh tim, bệnh phổi, tiểu đường, béo phì hoặc có tổn thương hệ miễn dịch… có nhiều khả năng mắc bệnh nặng phải nhập viện.
Tuy nhiên, cả hai loại thuốc đều đi kèm với một danh sách phức tạp các mối quan tâm về sức khỏe người bệnh, cần chú ý khi kê đơn. Cụ thể:
Paxlovid có thể được kê cho trẻ từ 12 tuổi trở lên nhưng Molnupiravir thì không, vì lo ngại rằng nó có thể cản trở sự phát triển của xương.
Molnupiravir không thể được kê đơn cho phụ nữ mang thai vì nó có nguy cơ gây dị tật bẩm sinh. Nam giới dùng thuốc được khuyến cáo sử dụng biện pháp tránh thai ít nhất ba tháng sau liều cuối cùng, vì tác động lên tinh trùng vẫn chưa được hiểu rõ.
Paxlovid không được khuyến cáo cho những bệnh nhân có vấn đề về thận hoặc gan nghiêm trọng.
Cả hai loại thuốc này đều có thể tương tác với các loại thuốc khác mà một người đang dùng để điều trị các tình trạng y tế khác đang mắc.
Do đó, khi kê đơn dùng thuốc nào, bác sĩ phải kiểm tra tình trạng sức khỏe, y tế của bệnh nhân để lựa chọn thuốc dùng phù hợp.
2. Nên bắt đầu uống thuốc sớm từ khi nào?
Những người bị nhiễm COVID-19 sẽ cần phải bắt đầu uống thuốc kháng virus trong vòng năm ngày kể từ khi có triệu chứng đầu tiên để đạt hiệu quả cao nhất.
Các triệu chứng bao gồm:
Sốt hoặc ớn lạnh
Ho
Đau đầu
Khó thở
Mất vị giác hoặc khứu giác
Viêm họng
Mệt mỏi
Sổ mũi
Đau nhức cơ hoặc cơ thể
3. Thuốc uống ra sao?
Cả hai loại thuốc kháng virus đều yêu cầu một đợt điều trị kéo dài 5 ngày.
Những người dùng Paxlovid sẽ cần uống ba viên cùng một lúc, hai lần một ngày.
Những người được kê đơn Molnupiravir sẽ cần uống bốn viên, hai lần một ngày.
Người bệnh cần tuân thủ uống thuốc một cách nghiêm ngặt theo chỉ định và hướng dẫn của nhân viên y tế. Nếu không thực hiện đúng, đầy đủ thuốc sẽ không hoạt động tốt.
Ví dụ, Molnupiravir hoạt động bằng cách đưa các sai lầm vào mã di truyền của COVID-19, khiến virus tạo ra các bản sao bị lỗi và không thể nhân lên được. Nếu người bệnh không tham gia đủ liệu trình, có thể dẫn đến các biến thể mới và nguy hiểm hơn… – TS. Jonathan Abraham, Trường Y Harvard cho biết.
4. Liệu thuốc có hoạt động chống lại các biến thể Delta và Omicron của COVID-19 không?
Vaccine COVID-19 hoạt động bằng cách tạo ra các kháng thể tấn công protein đột biến của coronavirus – một phần của virus giúp nó xâm nhập vào tế bào người. Các biến thể mới là phản ứng của virus đối với các kháng thể đó, khi virus coronavirus cố gắng thay đổi cách thức bảo vệ trước vaccine.
Ngược lại, các loại thuốc kháng virus hoạt động bằng cách tấn công các phần khác trong vòng đời của coronavirus, phá vỡ các phương tiện mà virus tự nhân lên. Do đó, các chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tin rằng những viên thuốc này sẽ có hiệu quả chống lại các biến thể mới nhất của COVID-19.
BS. Nguyễn Bích Ngọc
